Opdrachtgever
Gemeente Amsterdam
Uitdaging
Creëer nieuw beleid om het aanzienlijke lerarentekort aan te pakken, dat de onderwijskwaliteit in gevaar dreigt te brengen, vooral in gebieden waar de behoeften hoog zijn
Invloed
De implementatie van de Lerarenagenda zorgde voor een opmerkelijke daling van 1/6e van het lerarentekort in het eerste jaar
Verbetering van het onderwijs door gezamenlijke beleidsvorming
Het Amsterdamse onderwijssysteem bevond zich op een kruispunt: er was sprake van een drastisch tekort aan leraren, wat in het bijzonder achtergestelde gebieden trof. De stad had te maken met een complex web van uitdagingen: de hoge kosten van levensonderhoud schrikte potentiële docenten af, terwijl concurrerende carrièremogelijkheden in andere sectoren hen weglokte. Dit tekort bracht niet alleen de onderwijskwaliteit in gevaar, maar versterkte ook de ongelijkheid binnen het systeem.
Het pad naar de Lerarenagenda begon met een alomvattende analyse die met onze ondersteuning werd uitgevoerd om de oorzaken van het lerarentekort te identificeren. Het team hield focusgroepen en interviews met meer dan 50 belanghebbenden, waaronder leraren, beleidsmakers en bestuurders. Na het verzamelen van deze inzichten hebben we een strategisch raamwerk ontwikkeld om zowel werving als behoud aan te pakken. Dit samenwerkingsproces resulteerde in gerichte stimulerings- en ondersteuningssystemen, die formeel werden uiteengezet in de Lerarenagenda, waarmee een duidelijk, uitvoerbaar pad voorwaarts werd uitgestippeld.
Het lerarentekort is een complex vraagstuk, maar door de enthousiaste en professionele begeleiding van Koos in het ontwerpproces is de Lerarenagenda methodisch vormgegeven, die beter aansluit bij de wensen en behoeften binnen het onderwijsveld.
Belangrijk beleid om het lerarentekort te overwinnen
Drie elementen die in de Lerarenagenda zijn gedefinieerd, hebben in grote mate bijgedragen aan de afname van het lerarentekort:
- De rol van sterke schoolleiders bleek van cruciaal belang bij het aanpakken van het lerarentekort. De maatregel die in de Lerarenagenda is gedefinieerd om deze rol te versterken heeft de meeste aandacht en middelen gekregen. De in dit traject gekozen gebruikersgerichte aanpak was de belangrijkste oorzaak van deze focus.
- De introductie van huisvestingsprioriteit voor leraren is bedoeld om de hoge kosten van levensonderhoud in Amsterdam te verzachten, waardoor de stad een meer haalbare optie voor docenten wordt.
- Het competitiever maken van het carrièrepad door te werken aan groeiplannen en geïntegreerde ontwikkelingstrajecten, helpt het lesgeven in de stad aantrekkelijker te maken, wat zorgt voor concurrerende carrièrekeuzes die zijn afgestemd op de behoeften van de onderwijssector.
Effectief de kloof tussen kinderen en leraren dichten
De impact van dit beleid is duidelijk zichtbaar in de aanzienlijke vermindering van onvervulde vacatures voor leraren. In het basisonderwijs daalden deze van 18,7% in 2023 naar 15,5% in 2024. Dit aantal daalde nog sterker op basisscholen in de wijken waar onderwijs het meest nodig is, Nieuw-West en Zuidoost. Van 27,1% in 2023 naar 20,5% in 2024. Dit betekent dat in één jaar tijd bijna een kwart van de onvervulde vacatures is ingevuld.
“Deze daling is een dubbele overwinning: meer kinderen hebben nu een leraar, en we hebben onze leraren behouden”, aldus Marjolein Moorman, wethouder Onderwijs van de Gemeente Amsterdam, die het succes van de gezamenlijke aanpak onderstreept. De Lerarenagenda is bijzonder effectief gebleken in gebieden waar de nood het grootst is, daar begint de ongelijkheid in het onderwijs kleiner te worden.
Basis voor een veerkrachtig onderwijskader
Terwijl Amsterdam naar de toekomst kijkt, worden er plannen gemaakt om deze initiatieven te verbreden, waardoor de onderwijskwaliteit verder verbetert. Dit project zorgt ervoor dat de stad voorop kan lopen op het gebied van onderwijsinnovatie en een maatstaf kan vormen voor andere stedelijke gebieden die met soortgelijke uitdagingen worden geconfronteerd.
